Het is van dat miezerige weer. En ik haat miezerig weer. Als ik verderop het stoplicht op rood zie springen, trap ik nog iets harder om toch nog over te kunnen steken. Ik fiets langs een jonge moeder met een peuter op de fiets, die ik nog net hoor zeggen: “mama, die meneer rijdt door rood.” Ik ben op dat moment twintig jaar en met schaamrood op mijn kaken fiets ik door naar de overkant, zonder om te kijken. Bewust zijn in het verkeer. Bewust van je voorbeeldgedrag, van wat jouw acties voor invloed kunnen hebben op anderen. Ik was twintig toen ik me er pas echt bewust van werd. En ik schaamde me kapot.
We zijn nu 16 jaar verder. Ik ben ouder, wijzer én vader van twee kinderen. Ik vind het nu niet moeilijk om mijn telefoon te laten liggen als er iemand belt terwijl ik rij. Maar eerlijk is eerlijk; moest ik daar nou echt eerst vader voor worden?
Verkeersslachtoffers vaak jong
Meer dan 90% van de ongevallen wordt veroorzaakt door menselijk falen. Niet doordat de auto’s niet veilig genoeg zijn of de wegen te slecht. En het zijn relatief vaak jonge mensen (15-19 jaar) die bij verkeersongevallen betrokken zijn. Niet doordat zij de regels niet kennen, maar veelal zijn afleiding, groepsdruk, impulsgedrag en alcohol aanleiding voor deze ongelukken. Ondanks opvoeding, verkeerseducatie en rijlessen blijft het moeilijk om mensen bewuster te laten nadenken en handelen in het verkeer. Vaak is er een ongeluk(je) voor nodig om jongeren te laten reflecteren en te zorgen voor een gedragsverandering.
Scholieren achter het stuur
RoadSense is een verkeerseducatieprogramma van de Mercedes-Benz Driving Academy, dat deze reflectie op gedrag wil bereiken zonder dat daar ongelukken voor nodig zijn. Het is een programma waar jongeren vanaf 14 jaar al zelf mogen rijden. Een programma dat verder gaat dan theorie en praktijk. Het is er op gericht om met jongeren in gesprek te gaan over beslissingen die ze dagelijks nemen in het verkeer. Door vragen te stellen die verder gaan dan sociaal wenselijke antwoorden gaan ze nadenken over hun verantwoordelijkheid en attitude in het verkeer. Bij wie zit je liever niet in de auto? Waarom? Mag je er wat van zeggen als iemand gevaarlijk rijdt?
Ik heb het geluk gehad dat ik zonder ongelukken bewuster ben geworden van verkeersveiligheid. Maar het was wel wat laat. Ik geloof sterk dat programma’s als RoadSense het bewustzijn van de huidige kids enorm kan beïnvloeden. Juist omdat dit soort programma’s jongeren echt laten ervaren wat groepsdruk, en verandering van perspectief (wat ziet de chauffeur, wat ziet je tegenligger?) doet met je opvattingen over verkeersveiligheid. Het SWOV (Institute For Road Safety research) heeft vorig jaar bovendien aangetoond dat RoadSense inderdaad een goed programma is voor bewustere jonge verkeersdeelnemers.
Weerbaar in het verkeer
Het is natuurlijk niet de bedoeling om jongeren tot chauffeurs op te leiden, maar RoadSense richt zich op vaardigheden die jongeren weerbaarder maken en meer eigen verantwoordelijkheid geven in het dagelijks verkeer. Het puberbrein staat voortdurend onder druk van vrienden en groepsprocessen, impulsen en het verkennen van grenzen. RoadSense is een preventieve en interactieve training waar we niet alleen over verkeersveiligheid vertellen, maar waarbij we voornamelijk met de scholieren in gesprek gaan om ze te laten nadenken over beslissingen die ze anders zonder nadenken zouden nemen en over hoe ze invloed kunnen uitoefenen op de bestuurder.
Waarom Mercedes-Benz?
In Nederland hebben we het al snel over Volvo als het om veiligheid gaat. Hoe anders is het in landen als Groot Brittannië, de Verenigde Staten en natuurlijk Duitsland. Daar staat Mercedes voor veiligheid. De driepuntsgordel, de airbag, de lane-assist zijn bijvoorbeeld uitvindingen van Mercedes. Met RoadSense wil Mercedes ook investeren in de factor ‘mens’. Op deze manier willen ze de kwetsbaarste doelgroep bewuster en meer verantwoordelijk maken.
YoungWorks en RoadSense
YoungWorks helpt Mercedes bij dit programma. We scholen rijinstructeurs (die normaal ‘instructie’ geven) om tot coaches. Het is een traject waar we de instructeurs eerst even uit hun comfortzone halen en ze daarna enorm zien groeien. Tijdens het RoadSense-programma voel je de energie bij zowel de coaches als de leerlingen. Ze maken samen een reis die spannend is, maar ook onvergetelijk. Verder adviseren we het RoadSense team in ‘wat werkt’ bij jongeren. Hoe leren ze en wat houdt ze bezig? Wat zijn de verschillen tussen jongens en meisjes? En hoe kom je voorbij de sociaal wenselijke antwoorden?
Het kleine meisje dat zestien jaar geleden mij onbewust op de vingers tikte zal nu zelf een actieve verkeersdeelnemer zijn. Het rode stoplicht was toen nog heilig voor haar. Ze zal nu zelf een jaar of twintig zijn. Ben benieuwd of ze nog steeds zo’n bewuste verkeersdeelnemer is!
- Gerelateerde artikelen:
- Mediawijsheid onder jongeren Jongeren laten vaak na informatie op internet kritisch te beoordelen. Ze zijn zich er onvoldoende van bewust dat gegevens op het web niet altijd even...
- Seksuele dwang onder jongeren Seksuele dwang komt vaker voor dan gedacht. Nog opvallender is dat meisjes niet onderdoen voor jongens als het aankomt op dwang tot seksuele handelingen. Klinisch...
- U-shake: jongeren over Europa Jeugdbeleid is een abstract begrip. Jongeren weten vaak niet wat het inhoudt en om er advies over te geven op gemeentelijk en Europees niveau is...
